Een meervoudig belast ritje

Overige zegels

De meeste onder ons kunnen zich nog goed herinneren wat ze hebben moeten doen om hun rijbewijs te halen. Na enige lessen theorie een theorie-examen en na een aantal rijlessen kwam de wens of de aanbeveling om het rijexamen aan te vragen. Je krijgt dan een wildvreemd iemand naast je die je zegt waar je heen moet rijden en wat je onderweg (niet) moet doen. Na een uurtje weet je of je wel of niet geslaagd bent en heb je recht op je rijbewijs. Voordat deze examens worden afgelegd, worden deze eerst aangevraagd door de rijschoolhouder bij de stichting Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen ofwel het CBR. Er is een periode geweest dat de rijschoolhouder voor deze aanvragen zegels moest plakken die hij eerst bij het CBR moest kopen. Met deze zegels werd het verplichte examengeld voldaan. De periode van gebruik is onbekend maar uit oude correspondentie tussen het CBR en wijlen Heer Vermunt zou het gaan om een (naoorlogse) periode tot ca. 1962.

De zegels kenden vele waarden, al dan niet afhankelijk van het dan geldende examentarief. Meestal ging het om dubbele zegels, voor zowel theorie- en praktijkaanvraag. De door het CBR retour ontvangen zegel werden administratief “ontwaard” door er een dik andreaskruis op te stempelen wanneer de aanvraag was geaccepteerd. De zegels zijn afgeschaft bij het invoeren van een (geautomatiseerd) rekening-courant systeem van het CBR ten behoeve van de rijscholen. Van zowel de zegels als van het gebruik is verder bij het CBR niets meer terug te vinden.

Voorlopig zijn er 4 groepen zegels te onderscheiden uit de 22 zegels die op een veiling zijn aangeschaft:

De oudste serie is een model met het gebouw van het CBR. De voorkomende waarden hierbij zijn f 3,50 met groen en f 6,- met geel.

waarde f 3,50 en f 6,- van serie met gebouw van het CBR

De 2e en alle volgende series hebben een afbeelding waarbij alle voertuigen schematisch staan afgebeeld waarvoor men een rijbewijs kan halen: een bus; vrachtwagen; auto en motor. Tot deze groep wordt de waarde van f 6,- in groen toegekend met de zwarte overdruk “11,-” en “C.B.R.” in het klein onder de tekst “rijexamen”. De bovenhelft van de zegel heeft verder een lichtgrijze achtergrond met een willekeurig rasterpatroon in wit.

Waarde f 6,- met overdruk "11,-" en "C.B.R." in zwart

De volgende serie is vermoedelijk van een latere periode. Het zijn de waarden f 2,50 in rood en f 11,- in donkerblauw. Er bestaan hiervan 2 tandingen.

waarde f 2,50 en f 11,- ; 2 tandingen

De laatste serie is als bovenstaand type doch met een doorstoken tanding. Verder lichten deze zegels wit op onder een UV-lamp en staat er op de achterkant van de zegels de volgende tekst: “DEZE ZIJDE BEHOEFT ALLEEN TE WORDEN BEVOCHTIGD EN KAN DAARNA WORDEN OPGEPLAKT”.

 

In een staatje worden alle modellen samengevat:

SerieWaardeTandingAfmetingKleurenPapierBijzonderheden
1f 3,5010,75 x 10,7525x25 mmgroen/zwartwitgeen
f 6,-10,75 x 10,7525x25 mmgeel/zwartwitgeen
2f 6,-10,75 x 10,7525x25,5 mmgroen/zwart/grijswitopdruk "11,-"
en "C.B.R."
3f 2,5010,75 x 10,7525x25,5 mmoranjerood/zwart/grijswitgeen
f 11,-10,75 x 10,7525x25,5 mmdonkerblauw/zwart/grijswitgeen
f 11,-10,5 x 11,2525x25,5 mmdonkerblauw/zwart/grijswitgeen
4f 2,50doorstoken 7 x 725x25,5 mmoranjerood/zwart/grijswitUV-reactie;
tekst achterop
f 11,-doorstoken 7 x 725x25,5 mmdonkerblauw/zwart/grijswitUV-reactie;
tekst achterop

Misschien dat er lezers zijn die meer informatie hebben omtrent deze rijexamenzegels. Enerzijds lijken ze op belastingzegels; ze moeten vooraf worden aangeschaft en kunnen pas gebruikt worden als er een handeling moet worden verricht waarbij behoefte is naar deze zegels. Anderzijds is het geen echte belastingzegel. Het geld gaat hier naar een onafhankelijke stichting i.p.v. naar de Staat.

Hoe dan ook, de gelukkige kreeg destijds zijn felbegeerde rijbewijs. Na een belasting van het CBR bij de aanvraag en die van de zenuwen tijdens de rit, wordt het rijbewijs ook nog eens belast met o.a. legeskosten van de provincie.

Gelukkig heeft het rijbewijs ook een positieve kant. Je mag nu zelfstandig met de auto de wereld gaan verkennen en krijgt daarbij ook nog eens de beste wensen van de rijschool en de examinator.

Voorzijde rijbewijs B uit 1946

Achterzijde rijbewijs B uit 1946

Bronnen: correspondentie CBR en wijlen heer Vermunt. Eigen onderzoek.

Geef een reactie